Hoe kan de bedrijfsleiding de veiligheid verbeteren in de bouw? Door innovatie als een kans te zien, en door een duidelijke lijn uit te zetten. Dat is de visie van Marc De Beuckeleer van Cobesta, onze federatie van buigcentrales en betonstaalverwerkers.
In de werking van de Confederatie is veiligheid in de komende jaren een prioriteit. Maar dat wil niet zeggen dat het onderwerp vroeger verwaarloosd werd. Ze is doorheen heel de beroepsfederatie altijd een thema geweest. Dat blijkt onder meer uit de inspanningen die Cobesta levert. We ontmoeten Marc De Beuckeleer in Rijkevorsel. Naast ondervoorzitter van Cobesta is hij algemeen directeur van het daar gevestigde bedrijf Staalbeton (een onderdeel van de Groep Van Roey). Hij is vergezeld van Gunther Anné, verantwoordelijk voor Kwaliteit, Veiligheid en Milieu in het bedrijf. Deze laatste legt uit welke risico’s typisch zijn voor de bedrijven in Cobesta.
Gunther Anné: “Neem ons bedrijf, Staalbeton. Betonstaal met diameters gaande van 8 tot 40 millimeter wordt op de juiste maat geknipt, in de juiste vorm gebogen
en eventueel gelast tot wapeningskorven. In het verleden eisten die bewerkingen een repetitieve manipulatie van relatief zware lasten. Dat vraagt veel van het spierstelsel
en gewrichten, vooral de rug. Daarnaast komt ook het gebruik van de buigmachines met risico’s, vooral klemgevaar.”
Marc De Beuckeleer: “We zijn geen opvallend gevaarlijke of ongezonde tak van de bouw. Maar weten dat de aard van ons werk specifieke risico’s meebrengt. Die willen
we zoveel mogelijk uitschakelen. Arbeiders in het atelier hebben recht op werk dat even veilig is als bedienden op kantoor.”
Kansen benutten
De leden van Cobesta zijn ongewone bouwbedrijven. De productie vindt grotendeels plaats in het atelier en niet op de bouwplaats. Maar precies daardoor illustreren ze scherp welke rol innovatie en automatisering kunnen spelen. Vroeger moest een arbeider de staven voor betonwapening één voor één op de schaar leggen om ze te knippen; hij moest ze één voor één optillen om ze te plooien enzovoort. Maar dankzij verschillende grote investeringen is dat proces nu in hoge mate geautomatiseerd, met een automatisch laadmagazijn, het mechanische transport van de staven en bewerkingen die zo weinig mogelijk manuele arbeid vragen.
Marc De Beuckeleer: “Belangrijk is hier dat deze machines voor ons op maat geassembleerd zijn. Het gaat om innovatie op basis van onze input. We hebben in onze
specificaties aan de fabrikant van in het begin rekening gehouden met veiligheid en ergonomie. Innovatie is op dat vlak een kans die je niet mag laten liggen.”
Het resultaat is dat de fysieke belasting sterk is teruggedrongen. Courante wapeningselementen kunnen nu gemaakt worden met een minimum aan lichamelijk arbeid en een maximum aan veiligheid.
Van bovenaf
Toch volstaat technologie op zich niet volgens Marc De Beuckeleer. Er is ook nog de mens. De leidinggevenden, bijgestaan door Gunther Anné, doen aan continue monitoring en spreken werknemers onmiddellijk aan op onveilig gedrag.
Gunther Anné: “Daarnaast organiseren we minstens om de twee maanden toolboxmeetings. Op deze overlegmomenten bespreken we met het personeel aan de hand
van concrete voorbeelden hoe we de veiligheid kunnen verbeteren. En op alle vergaderingen met leidinggevenden staat veiligheid op de agenda. Doorheen de jaren merken we in de onderneming een mentaliteitsverandering, maar hoelang het duurt voor die bij iemand doordringt, dat is heel individueel.”
Marc De Beuckeleer: “De syndicale delegatie komt soms ook met aandachtspunten. Maar doorgaans hoeven we daarop niet te wachten. De afstand tussen werknemer en leidinggevende is hier klein, mensen komen zelf problemen aankaarten. Toch merk ik dat veiligheid een proces is dat vooral van bovenaf aangedreven moet worden.”
Arbeiders in het atelier hebben recht op werk dat even veilig is als bedienden op kantoor.
Stimuleren
Er bestaat een hele reeks mogelijkheden voor bouwbedrijven. Een voorbeeld is cao 90. Deze maakt het mogelijk om een resultaat-gebonden bonus aan werknemers te
geven, afhankelijk van de collectieve resultaten van een groep werknemers. De werkgever moet dan wel objectieve criteria hanteren. Bij Staalbeton hangt de bonus voor
40 % af van de frequentie- en de ernstgraad van de ongevallen in de onderneming. Dat werkt stimulerend. Een gelijkaardig systeem bestaat voor leidinggevenden, en daarnaast bestaat er nog een veiligheidspremie per afdeling. De aanpak van Staalbeton wekt in ieder geval veel interesse. Het nieuwe productiesysteem kreeg al belangstelling uit de hele wereld, met bezoekers uit de meest uiteenlopende landen als Singapore, Duitsland en Australië.